Zatoka
Zatoka Kotorska i UNESCO
Dlaczego Zatoka Kotorska jest obszarem światowego dziedzictwa: jej długość, wąska cieśnina, mury Kotoru, wysepki i historia żeglarzy, wraz ze źródłami i bez cen.
Wybierz datę rejsu ↗Szybka odpowiedź
Boka Kotorska to kręta zatoka Adriatyku w południowo-zachodniej Czarnogórze, licząca około 28 kilometrów długości. Przyrodniczo-kulturowo-historyczny region Kotoru, obejmujący starówkę, fortyfikacje i wewnętrzną część zatoki, został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa w 1979 roku. Należą do niego obie wysepki w pobliżu Perastu, dlatego rejs łodzią prowadzi przez chroniony krajobraz.
Co kryje się w zatoce
Wikipedia nazywa Zatokę Kotorską krętą zatoką Morza Adriatyckiego oraz otaczającym ją regionem, znanym lokalnie również jako Boka. Ma około 28 kilometrów długości, a kilka mniejszych zatok łączą węższe kanały. Otaczają ją dwa masywy Alp Dynarskich: Orjen na zachodzie i Lovćen na wschodzie. Dlatego właśnie woda zdaje się leżeć u stóp gór, a płynący łodzią widzą tak wiele klifów i tak niewiele otwartego horyzontu.
Rzeka, która stała się zatoką
Wikipedia podaje, że zatoka jest rią, zalaną doliną zniknionej rzeki, a ruchy tektoniczne i procesy krasowe rozdzieliły jej system rzeczny. Najwęższa część to cieśnina Verige, długa na około 2 300 metrów i szeroka w najwęższym miejscu zaledwie na około 340 metrów. Oddziela ona wewnętrzną zatokę od Zatoki Tivatskiej. Łodzie na trasie do Błękitnej Jaskini przepływają przez ten rejon w drodze do ujścia zatoki.
Co chroni UNESCO
Wpis na Listę Światowego Dziedzictwa obejmuje stare miasto Kotor, fortyfikacje Kotoru oraz otaczający region wewnętrznej zatoki, aż za cieśninę Verige. Wikipedia wymienia wśród miast Risan i Perast i dodaje, że wysepki św. Jerzego i Matki Bożej na Skale są częścią tego miejsca. Zostało wpisane w 1979 roku, roku trzęsienia ziemi, które uszkodziło Kotor, a w 2003 roku zostało usunięte z listy zagrożonych.
Mury Kotoru
Wikipedia opisuje fortyfikacje jako system murów, bram, bastionów i wałów, które pną się na górę św. Jana, aż do zamku wysoko nad miastem. Większość budowli powstała pod panowaniem weneckim, z późniejszymi zmianami austriackimi. Fortyfikacje wznoszą się ponad 260 metrów nad poziomem morza. W obrębie murów znajduje się m.in. katedra św. Tryfona, zbudowana według tego samego artykułu w 1166 roku.
Zatoka żeglarzy
Zatoka ma długą tradycję morską. Wikipedia podaje, że jej flota osiągnęła szczyt około 300 statków w XVIII wieku, gdy Boka rywalizowała z Dubrownikiem i Wenecją, a Kotor miał akademię morską o nazwie Scuola Nautica. W okresie austro-węgierskim zatoka dostarczała większości kapitanów statków kompanii żeglugowej Österreichischer Lloyd. Wyspa z kościołem w Peraście, zbudowana przez żeglarzy, doskonale wpisuje się w tę historię.
Ujście zatoki i jej miasteczka
Wikipedia wymienia dobrze zachowane średniowieczne miasteczka zatoki: Kotor, Risan, Tivat, Perast, Prčanj i Herceg Novi. Najbardziej zewnętrzną część stanowi Zatoka Tivatska, a Zatoka Hercegnovska leży po stronie morskiej, przy głównym wejściu. Przy tym wejściu znajduje się Prevlaka, niewielki półwysep w południowej Chorwacji. Trasa do Błękitnej Jaskini prowadzi właśnie ku temu ujściu, dlatego sprawia ono wrażenie otwartego morza bardziej niż osłonięte wody wokół Perastu.
Wenecja, Perast i flaga
Perast zawdzięczał swój rozkwit Wenecji. Wikipedia podaje, że miasto miało wolny handel z Republiką Wenecką, a po tureckim oblężeniu w 1654 roku uzyskało prawo do strzeżenia weneckiej flagi św. Marka. Gdy Napoleon pokonał Republikę Wenecką w 1797 roku, Perast pozostał jej wierny przez kilka miesięcy, zanim opuszczono flagę — i wtedy rozpoczął się upadek miasta. Wiele barokowych budowli widocznych z łodzi pochodzi z okresu prosperity.
Dwie wiary, jedna linia brzegowa
Mieszkańcy zatoki, zwani Bokeljami, są w większości wyznania prawosławnego, z katolicką mniejszością, a Wikipedia podaje, że w Peraście dominował katolicyzm. Ta mieszanka widoczna jest w zabudowie: wzdłuż wybrzeża ciągną się kościoły i klasztory katolickie oraz prawosławne, takie jak klasztor Savina koło Herceg Novi i klasztor benedyktyński na wyspie naprzeciw Perastu. Wyspa z kościołem jest katolicka, więc obowiązujący tam strój to reguła kościelna, a nie zasada rejsu turystycznego.
Pogoda i woda
Według Wikipedii zatoka leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego, ale jest jednym z najbardziej deszczowych miejsc w Europie — za sprawą gór. Bora, zimny wiatr spływający ze zboczy, pojawia się zimą, a jugo, ciepły wilgotny wiatr, przynosi obfite opady, głównie jesienią i wiosną. Sierpień jest często suchy. W przypadku rejsu ma to znaczenie: to wiatr i fala na otwartej wodzie, bardziej niż deszcz, zmieniają trasę.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długa jest Zatoka Kotorska?
Około 28 kilometrów, a linia brzegowa liczy około 107 kilometrów — według Wikipedii. Składa się z kilku mniejszych zatok połączonych węższymi kanałami.
Kiedy UNESCO wpisało zatokę na listę?
Przyrodniczo-kulturowo-historyczny region Kotoru został wpisany w 1979 roku. Z listy zagrożonych obiektów usunięto go w 2003 roku.
Czy wysepki w pobliżu Perastu są objęte ochroną?
Tak. Wikipedia podaje, że wysepki St George i Our Lady of the Rocks są częścią obiektu wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa.
Czym jest cieśnina Verige?
Najwęższy odcinek zatoki, długi na około 2 300 metrów i szeroki na około 340 metrów w najwęższym miejscu. Oddziela wewnętrzną zatokę od Bay of Tivat.
Źródła